Transparency International'ın açıkladığı 2025 Yolsuzluk Algı Endeksi, küresel ölçekte yolsuzlukla mücadelede liderlik zafiyetinin derinleştiğini ortaya koydu. Türkiye 2024'te 180 ülke içinde 34 puanla 107. sıradayken, 2025 endeksinde 31 puanla 124. sıraya geriledi. Endeks sonuçları, yolsuzluk algısındaki bozulmanın yalnızca kamuyu değil, özel sektör için de artan hukuki, operasyonel ve itibar risklerini beraberinde getirdiğine işaret ediyor.
Transparency International tarafından yayımlanan 2025 Yolsuzluk Algı Endeksi (CPI), küresel ölçekte yolsuzlukla mücadelede liderlik eksikliğinin derinleştiğini belirledi. Endeks sonuçlarına göre küresel ortalama puan 42 ile son on yılın en düşük seviyesine gerilerken, ülkelerin üçte ikisinden fazlası yani 180 ülkenin 122'si, 50 puanın altında kaldı. On yıl önce 80 puanın üzerinde yer alan ülke sayısı 12 iken bu yıl sayının 5'e düşmesi, yalnızca otoriter rejimlerde değil, köklü demokrasilerde de ciddi bir aşınmaya işaret ediyor.
2025 Yolsuzluk Algı Endeksi'nde Türkiye ise 31 puanla 124'üncü sıraya gerileyerek son on yılın en düşük seviyelerinden birini gördü. Bu tablo, geçici dalgalanmalardan ziyade uzun vadeli ve yapısal bir güven erozyonuna işaret ediyor. CPI verileri, yalnızca kamu yönetimine dair bir algı göstergesi değil; aynı zamanda yatırım kararları, iş yapma maliyetleri, rekabet koşulları ve itibar yönetimi açısından özel sektör için kritik bir risk parametresi niteliği taşıyor.
"2025 YOLSUZLUK ALGI ENDEKSİ, İŞ DÜNYASI İÇİN STRATEJİK BİR UYARI"
Cerebra Kurucusu ve CEO'su Fikret Sebilcioğlu, 2025 CPI sonuçlarının özel sektör açısından edilgen biçimde izlenecek bir veri olmadığını vurgulayarak "Yolsuzluk Algı Endeksi'ndeki gerileme yalnızca kamunun sorunu olarak okunamaz. Türkiye'nin son yıllardaki gerileme trendi, özel sektörün risk ortamını da doğrudan şekillendiriyor. Endeks; yatırımcıların, iş dünyası yöneticilerinin ve finans kuruluşlarının değerlendirmelerini de içeren somut bir referans. Türkiye gibi yolsuzluk algısının yükseldiği ülkelerde, özel sektör için hukuki, operasyonel ve itibari riskler aynı anda artıyor. Bu nedenle CPI artık bir sonuçtan çok, iş dünyası için net bir uyarı niteliği taşıyor" dedi.
Sebilcioğlu, sözlerini "Kamuya ilişkin yolsuzluk vakalarının büyük kısmı iki taraflı bir ilişki üzerinden şekillenir: rüşveti alan taraf kamu görevlisi olsa da, rüşveti veren taraf çoğu zaman özel sektördür. Bu gerçek, CPI'deki gerilemenin yalnızca kamudaki zafiyetleri değil; aynı zamanda kamu–özel sektör temas noktalarında biriken riskleri ve iş yapma biçimlerine yansıyan sorunları da görünür kıldığını gösteriyor" diye sürdürdü.
YOLSUZLUKLA MÜCADELEDE UYUM YÜKÜMLÜLÜKLERİ KRİTİK HALE GELİYOR
Yolsuzluk Algı Endeksi'nin aynı zamanda da bir çağrı olduğunu vurgulayan Fikret Sebilcioğlu, "Yolsuzluk Algı Endeksi bir sonuçtur; ama aynı zamanda güçlü bir çağrıdır. Bugün bu çağrı, her zamankinden daha fazla özel sektöre yöneliktir. Güçlü etik altyapılar, kolektif duruş ve disiplinli risk yönetimi sayesinde şirketler yalnızca kendi risklerini azaltmakla kalmaz; aynı zamanda ülkenin genel güven ortamının iyileşmesine de katkı sağlar" dedi.
Endeksin hesaplanmasında iş dünyası yöneticileri, yatırımcılar ve finans kuruluşlarının değerlendirmelerinin yer alması, özel sektörün sahadaki deneyimlerinin doğrudan bu algıya yansıdığını ortaya koyuyor. Kamu–özel sektör temas noktalarındaki riskler, şirketler açısından FCPA ve UK Bribery Act gibi uluslararası yolsuzlukla mücadele mevzuatları kapsamında uyum yükümlülüklerini daha da kritik hale getiriyor.
Endeks bulguları, ABD, Birleşik Krallık, Fransa ve İsveç gibi ülkelerde dahi yolsuzluk algısının yükseldiğini gösterirken; ifade özgürlüğü, sivil alan ve bağımsız denetim mekanizmalarındaki daralmanın yolsuzlukla mücadeleyi doğrudan zayıflattığına dikkat çekiyor.