AKILLI İLAÇLAR İLE KANSER HASTALARININ YÜZÜ GÜLÜYOR

AKILLI İLAÇLAR İLE KANSER HASTALARININ YÜZÜ GÜLÜYOR

AKILLI İLAÇLAR İLE KANSER HASTALARININ YÜZÜ GÜLÜYOR

ONKOLOJİNİN GELİŞEN YÜZÜ: AKILLI İLAÇLAR

İnsan gen haritasının çıkarılması, beraberinde kanserli hastalarda gen bozukluklarının ve bunlara özgü tedavi yöntemlerinin araştırılmasına vesile oldu. Böylece, bu gen bozukluklarının sonucunda meydana gelen değişiklikleri durdurmaya çalışan akıllı ilaçlar gündeme gelmeye başladı. Akıllı ilaçlar, son dönemde kanser hastalarının hemen hemen her evresinde kullanılıyor. Önceleri bir elin parmakları ile sayılabilecek düzeyde akıllı ilaç varken, günümüzde sayıları çok daha arttı. Kanser tedavisinde diğer tedavi edici ajanlara nazaran daha da iyi sonuçlar vermesi ve yan etkilerinin çok daha kolay yönetilebilir olması sebebiyle, bu hasta grubuna umut olmaya devam etmektedir; ancak hangi hastada hangi akıllı ilacın kullanılmasının bilinmesi büyük önem arz etmektedir. Bu nedenle, her sağlık merkezinde uygulanmayan bu tedavi yöntemi için uzman seçiminin çok iyi yapılması gerekmektedir. 

Yeni Yüzyıl Üniversitesi Gaziosmanpaşa Hastanesi Tıbbi Onkoloji Bölümü’nden Doç. Dr. Yakup Bozkaya “kanser tedavilerinde kullanılan akıllı ilaçlar” hakkında bilgilendirmelerde bulundu

Akıllı ilaç nedir?

Kanser, normal vücut hücrelerinin çeşitli faktörler sonucu kontrolsüz çoğalma özelliği kazanmasıdır.  Kontrolsüz çoğalma sonucu anormal hale gelen işlevleri bloke eden ilaçlara ise akıllı ilaçlar denir. Kanser hücresini hedeflemesi ve sağlıklı hücrelere neredeyse zarar vermemesi, ilacın tolere edilebilir olmasına ve yaşam kalitesini artırmasına neden olmaktadır. Ayrıca akıllı ilaçların saç hücrelerini etkilememesi, kemoterapi ilaçlarında sıkça görülen saç dökülmesi gibi hastayı rahatsız edici yan etkilerinin olmaması büyük avantajlarından biridir.

Klasik kemoterapik ajanlar daha çok çoğalan hücreler üzerinde etki ederken, akıllı ilaçlar hem çoğalan hem de durağan haldeki kanser hücrelerine etki etmektedir. Vücudun en çok çoğalma gösteren hücreleri kemik iliği ve ağız/bağırsak mukozası hücreleri olduğu için bu hücrelere kemoterapinin etki etmesiyle kan değerlerinde düşme sonucunda ciddi enfeksiyonlar, kanama eğilimi, halsizlik, bulantı, kusma ve ishal yan etkileri çok fazla görülmektedir. Bu yan etkiler hayat kalitesinde ciddi bozulmalara sebep olabilmekte, hatta bazen hayatı tehdit edici hale gelebilmektedir. Kanser hücresine spesifik olan akıllı ilaçlarda ise bu yan etkiler kemoterapik ajanlara nazaran çok daha nadir olarak görülmektedir.

Akıllı ilaçların kullanıldığı kanser türleri hangileridir?

Akciğer, meme, prostat ve deri kanserleri (melanom) olmak üzere hemen hemen her kanser türünde akıllı ilaçlar kullanılabilmektedir. Özellikle, akciğer kanserli hastalarda çeşitli genetik yöntemlerle belirlenen mutasyonlar (bozukluklar) sonucunda çok sayıda akıllı ilaçlar kullanılmaktadır. Bu ilaçlar sayesinde akciğer kanserinin bazı türleri ani öldüren bir hastalık olmaktan çıkarak, kronik bir hastalık durumuna gelmektedir. Uzun yıllardır meme kanserlerinin bazı özel alt tiplerinde kullanılan hormon ilaçları mevcut ve bu ilaçlara hemen hemen her hastada direnç meydana gelmektedir. Yeni ortaya çıkan ilaçlar sayesinde bu hasta grubunda hastalar daha uzun süreli ve kaliteli bir yaşam sürebilmektedir. Daha önceleri çok sınırlı sayıda kemoterapi ajanın olduğu prostat kanserli hastalar, yeni ortaya çıkan akıllı ilaçlar sayesinde yaşamlarını idame edebilmektedir. Tanı aldıktan sonra 6 ay gibi kısa bir sürede ölüme yol açan melanom gibi deri tümörlerinde, günümüzde kullanılan akıllı ilaçlar sayesinde bu hastaların hemen hemen yarısından çoğu 5 yılın üzerinde yaşayabilmektedir. Bu örnekler çoğu kanser türünde verilebilir; ancak bu hastalarda doğru akıllı ilaç seçimi için hastanın genetik bozukluğunun doğru ve uygun genetik veya patolojik testler ile doğrulanması önemli olmaktadır. 

Akıllı ilaçlar kanser türlerinin sadece, son evresi dediğimiz yayılmış evrede kullanılmaz. Hasta, her ne kadar erken evrede kanser tanısı almış, ameliyat edilmiş, kemoterapi veya radyoterapi almış olsa da hastalığın tekrarlama riski vardır. Özellikle akciğer kanserli erken evrede ameliyat edilmiş, belirli genetik bozukluğa sahip hastalarda bazı akıllı ilaçlarla tekrarlama riski ileri derecede iyileştirilebilmektedir. Akıllı ilaçlar çoğunlukla ameliyat sonrası kullanılmakta iken, bazı kanser gruplarında ameliyat öncesi verilmektedir ve bu sayede akıllı ilaçlar ile tümörü ileri derecede küçültülerek (hatta yok ederek) ameliyatın daha kolay geçmesi ve sonuçların daha iyi olması sağlanmaktadır.

Akıllı ilaçların yan etkisi var mıdır?

Klasik kemoterapi ilaçları kadar belirgin yan etkileri olmasa da kendine özgü yan etki profilleri vardır; ancak kemoterapilerden çok daha az ve nadir görülmektedir. En sık görülen yan etkiler arasında ciltte çeşitli döküntüler, karaciğer ve tiroid fonksiyon değişiklikleri ve tansiyon problemleri sonucu burun kanamasıdır; ancak doktor kontrolü ile bu yan etkiler kolay bir şekilde yönetilebilir.



SAĞLIK 9.10.2023 19:38:00 0

Şahinbey'de Umre Dönüşü: Öğrenciler Karanfillerle Karşılandı

Şahinbey Belediyesi'nin 8 yıldır sürdürdüğü proje kapsamında Umre'ye gönderilen 175 öğrenci Gaziantep'e döndü. Öğrenciler, Belediye Başkanı Mehmet Tahmazoğlu ve aileleri tarafından karanfillerle karşılandı.

Trabzon Tanıtım Günleri, Cam Piramit'te Başladı

Trabzon'un kültürel ve yöresel değerlerinin tanıtıldığı etkinliğe Muratpaşa Belediye Başkanı Ümit Uysal, Antalya Valisi Hulusi Şahin ve çok sayıda davetli katıldı. Kadın kooperatiflerinin ürünleri de sergide yer aldı.

Küçükçekmece'de 'Sevgi İzi' Projesi Hayata Geçti

Kaybolma riski taşıyan özel gereksinimli bireyler için geliştirilen Sevgi İzi Projesi, Küçükçekmece Belediyesi'nin desteğiyle ilçede uygulanmaya başladı. Proje kapsamında tanıtım programı düzenlendi ve ilk uygulamalar yapıldı.

Mersin Büyükşehir Belediyesi, Halk Kart ve Öğrenim Yardımı Ödemelerini Tamamladı

Belediye, dar gelirli vatandaşlar için Halk Kart ve üniversite öğrencileri için öğrenim yardımı kapsamında toplam 31 milyon liranın üzerinde ödeme gerçekleştirdi.

Pendik'te Okullar Yeni Döneme Hijyenik Hazırlandı

Pendik Belediyesi, ikinci eğitim-öğretim dönemi öncesinde ilçedeki okullarda kapsamlı temizlik ve dezenfeksiyon çalışması yaptı.

Yalova Belediyesi, Bulgaristan Kurumu ile Sosyo-Ekonomik Kalkınma Protokolü İmzaladı

Yalova Belediyesi, yerel STK'lar ve Yalova TSO ile birlikte, Kuzeydoğu Bulgaristan Sosyal Ekonomi Geliştirme Bölgesel Merkezi ile kadın ve genç odaklı projeler geliştirmek üzere iş birliği protokolüne imza attı.

Yalova'da Deprem ve Tsunami Riskleri Bilimsel Projelerle İncelenecek

Yalova Belediyesi, TÜBİTAK destekli iki bilimsel projeye pilot bölge olarak destek verecek. Projeler, kentin deprem ve tsunami risklerini değerlendirmeyi amaçlıyor.

Küçükçekmece Belediyesi ve İstanbul Aydın Üniversitesi Afetlere Hazırlık Protokolü İmzaladı

İmzalanan protokol, afet yönetiminde kurumsal kapasiteyi artırmayı, toplumsal farkındalığı güçlendirmeyi ve bilimsel desteği sahaya taşımayı hedefliyor.

Van'da Aile ve Köy Yaşam Merkezleri İçin Koordinasyon Toplantısı Düzenlendi

Van Büyükşehir Belediyesi, aile destek ve köy yaşam merkezlerinin hizmet etkinliğini artırmak amacıyla kamu kurumları ve STK temsilcilerinin katılımıyla bir toplantı gerçekleştirdi.

Kayseri Büyükşehir Belediyesi, Meslek Lisesinde Boya ve Bakım Çalışması Gerçekleştirdi

Kayseri Büyükşehir Belediyesi ekipleri, Arif Molu Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nde yarıyıl tatilinde geniş kapsamlı boya ve yenileme çalışması yaptı. Okul yönetimi, yapılan çalışma için teşekkürlerini iletti.

Aksaray'da Kalanlar Kafe ve Sosyal Tesis, Ailelerin İlgi Odağı Olmaya Devam Ediyor

Aksaray Belediyesi'nin Kalanlar Millet Bahçesi'ndeki sosyal tesisi, doğayla iç içe konumu ve uygun fiyat politikasıyla vatandaşlara hizmet veriyor.

Diyarbakır'da Mesleki ve Sanatsal Kurslar İçin Başvuru Süreci Başladı

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSMEK bünyesinde, taş işlemeden e-ticarete kadar birçok alanda ücretsiz kurs düzenlenecek. Başvurular için son tarih 8 Şubat.

Aksaray'da Bilim Festivali ile Yarıyıl Tatili Renklendi

Aksaray Belediyesi'nin Bilim Merkezi'nde düzenlediği festival, bini aşkın çocuğa uygulamalı bilim deneyimi sundu. Etkinlik, 31 Ocak Pazar günü sona erecek.

Kayseri'de Anne Ulaşım Kartı Projesinden 2025'te 1016 Anne Yararlandı

Kayseri Büyükşehir Belediyesi'nin, 2025 yılında doğum yapan annelere yönelik ücretsiz toplu ulaşım kartı projesi kapsamında 1016 anne faydalandı. Proje, annelerin şehir içi ve ilçe hatlarında belirli sayıda ücretsiz seyahat etmesi

Samsun Büyükşehir Belediyesi, Hasta Nakil Hizmetini Başlatıyor

Samsun Büyükşehir Belediyesi, durumu stabil olan ve özel ulaşıma ihtiyaç duyan hastalar için 5 adet modern hasta nakil aracını hizmete aldı. Şehir içi ücretsiz olan hizmet, Alo 153 Çağrı Merkezi üzerinden randevu ile verilecek.

Van'da Çığ Altında Kalan Yol Açıldı, İki Hasta Kurtarıldı

Van Büyükşehir Belediyesi ekipleri, Başkale'ye bağlı Sualtı Mahallesi'ne düşen çığı temizleyerek ambulansların iki hastaya ulaşmasını sağladı. Beş saat süren zorlu operasyonda ekipler, yer yer 1,5 metreyi aşan karla mücadele etti.

Kayseri'de 3. Kış Dönemi Spor Okulu Kayıtları Başladı

Büyükşehir Spor A.Ş., 15 farklı branşta düzenleyeceği kış dönemi spor okulu için kayıt almaya başladı. Kurslar, 17 Şubat 2026'da başlayacak.

Eskişehir'de 2025 Yılında Kapsamlı Yol Çalışmaları Tamamlandı

Büyükşehir Belediyesi, kent merkezinde 43 kilometrelik ağda yenileme yaparken, kırsalda 3 bin 555 kilometrelik yol ağında asfalt ve bakım çalışmaları gerçekleştirdi.

Diyarbakır'da Onkoloji Hastalarına Destek Ziyareti Gerçekleştirildi

Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, Yeniden Yaşam Kanserle Mücadele Derneği'ne dayanışma ziyareti düzenleyerek 100 yelek desteğinde bulundu.

Mersin Büyükşehir, Akran Zorbalığına Karşı Empati Atölyeleri Düzenliyor

Mersin Büyükşehir Belediyesi MERCİ Öğrenci Danışmanlık Merkezi'nde, 11-14 yaş grubundaki çocuklara yönelik 'Akran Zorbalığını Önleme: Empati Atölyesi' gerçekleştirildi. Atölyede, zorbalığın fiziksel, sözel, sosyal ve dijital boyut

Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı Büyükkılıç, 2025'te İlçelere 104 Ziyaret Gerçekleştirdi

Başkan Memduh Büyükkılıç, yıl içinde Kayseri'nin 16 ilçesine yaptığı ziyaretlerle hizmetleri yerinde inceledi ve vatandaşlarla bir araya geldi.