Başkan Tugay’dan Bursa’da düzenlenen DSÖ Avrupa Sağlıklı Şehirler Ağı Konferansı’nda barış mesajı

“Sağlık için herkesi barışa katkıda bulunmaya davet ediyorum”

Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği ve İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, “Dirençli Sağlıklı Şehirler: Herkes İçin Sürdürülebilir Kentsel Gelecekler Yaratmak” temasıyla Bursa’da düzenlenen Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Avrupa Sağlıklı Şehirler Ağı Yıllık İş Toplantısı ve Teknik Konferansı’na katıldı. Herkesin ortak mücadele etmesi gereken en önemli problemin savaş olduğunu vurgulayan Başkan Tugay, “Sağlık için herkesi barışa katkıda bulunmaya davet ediyorum” dedi.

Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Sağlıklı Şehirler Ağı Yıllık İş Toplantısı ve Teknik Konferansı, bu yıl “Dirençli Sağlıklı Şehirler: Herkes İçin Sürdürülebilir Kentsel Gelecekler Yaratmak” temasıyla Bursa Büyükşehir Belediyesi ev sahipliğinde Atatürk Kültür Merkezi Merinos Yerleşkesi’nde düzenlendi. Avrupa Sağlıklı Şehirler Ağı’nın 2019-2025 dönemini kapsayan 7. Aşaması’nın son toplantısı olma özelliği de taşıyan konferansta DSÖ Avrupa Bölgesi ve ötesinden yaklaşık 500 yerli ve yabancı katılımcı yer aldı. Program kapsamında önceki yıllardaki başarılar değerlendirilirken, karşılaşılan zorluklar tartışılarak 8. Aşama’ya geçiş için stratejiler belirlenecek.

Refah, Gezegen, Katılım, İnsanlar, Mekan ve Barış başlıkları altında düzenlenen oturumlarla hem bilimsel hem de politik düzeyde önemli tartışmalara ev sahipliği yapacak konferansta açılış konuşması yapan Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği ve İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, “Bilgi paylaşımına ve dayanışmaya çok ihtiyacımız var. Her zamankinden daha fazla aktif olmak istiyoruz. Hepimizin mutlaka ortak mücadele etmesi gereken, insan sağlığını, toplum sağlığını, ülkelerin sağlığını, özellikle çocukların sağlığını tehdit ettiğini düşündüğümüz en önemli problemlerimizden biri ne yazık ki savaş. Türkiye’nin kuzeyinde Ukrayna-Rusya, doğusunda Hindistan-Pakistan, güneyinde İsrail, İran, Suriye, Filistin’in dahil olduğu savaş, iklim krizi ve doğrudan insan sağlığı açısından önemli riskler barındırıyor. Sağlık için herkesi barışa katkıda bulunmaya davet ediyorum” diye konuştu.

“Sağlık, her zamankinden daha önemli”
Konuşmasında Türkiye Sağlıklı Kentler Ağı’nın çalışmaları ve yaklaşımlarını aktaran Başkan Tugay, “Sağlığın her zamankinden daha önemli olduğu bir dönemdeyiz. Sağlık; kalabalık şehirlerde gittikçe artan çevresel problemler, bölgemizde vuku bulan savaşlar dolayısıyla global olarak yaşanan iklim krizinin olumsuz etkileri nedeniyle her geçen gün daha önemli olmaya başladı. 4 milyardan fazla insan kentlerde yaşıyor. 2050 yılında 7 milyar insanın kentlerde yaşayacağı tahmin ediliyor. Türkiye’de insanların sadece yüzde 7’si kırsal alanda, yüzde 93’ü şehirler ve ilçelerde yaşıyor. Dünyanın her yerinde nüfus yaşlanıyor. Türkiye’de 1930’lu yıllarda çocukluk çağındaki nüfus yoğunluğunun 1975’te yaşlanmaya gittiğini, 2023’te genç nüfusun azaldığını veriler gösteriyor. Türkiye’de doğum hızı 1,4 oranında ve yaşlı nüfus oranı yüzde 10’u geçmiş durumda. Türkiye nüfusu da yaşlı nüfus statüsünde sayılıyor” dedi.

“Şehirlerde ciddi sosyo-ekonomik sorunlar yaşıyoruz”
Türkiye’de 2075 yılında her 3 kişiden birinin yaşlı olacağının tahmin edildiğini kaydeden Başkan Tugay, sözlerini şöyle sürdürdü: “Şu anda her 4 haneden birinde bir yaşlı insan yaşıyor. Çocukların dağılımına bakıldığında ülkenin batısında sosyo-ekonomik olarak gelişen şehirlerde çocuk nüfusun daha az olduğunu söyleyebiliriz. Şehirlerde ciddi sosyo-ekonomik sorunlar yaşıyoruz. Büyük şehirlerde nüfusun 4’te 1’i sağlıksız, gecekondu şartlarında yaşıyor. Suya erişim, sanitasyona erişim, barınma ve beslenme ilgili ağır sorunlar var. Bir taraftan böylesine sağlıksız kentlerde gittikçe daha fazla oranda yaşamaya devam ederken, diğer taraftan iklim krizi ile karşı karşıyayız.”

“Sağlıklı Şehirler Ağı çalışması çok önemli”
Dünyada yaklaşık 3,6 milyar insanın küresel iklim değişikliğinden ciddi olarak etkilenme riski taşıyan hassas bölgelerde yaşadığını hatırlatan Başkan Tugay, “2030-2050 yılları arasında iklim değişikliğinin yılda 250 bin insanın ölümüne yol açacağı tahmin ediliyor. 74 ülkede 343 milyon kişi akut gıda güvensizliği yaşıyor. Bunların yüzde 65’i kırılgan ve çatışmadan etkilenen koşullarda yaşıyor. Gıda fiyatları 4 yılda 26 ülkede iki katından fazla arttı. Bunun için bazılarının operasyonel desteğe ihtiyacı olduğu belirlendi. Türkiye de ne yazık ki bu listede. İklim koşullarının zorluğu, açlığı ve gıda güvensizliğini artırmaya devam ediyor. Bütün olumsuz şartlara rağmen eğer dikkatli adımlar atıp dayanışma içinde olursak şehirlerde bu riskleri fırsatlara çevirebiliriz. Şehirlerin fırsatlar barındırdığını düşünüyoruz. Bu yüzden Sağlıklı Şehirler Ağı çalışması çok önemli” diye konuştu. Başkan Tugay, Avrupa Sağlıklı Şehirler Ağı odağında yapılan çalışmaları anlatırken, yerel düzeyde ilk COP organizasyonu olan COP İzmir serisi çalışmalarını da aktardı.

“Her konu hayata önem taşıyor”
Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey de “Bugün burada farklı ülkelerden ve farklı kentlerden gelen konuklarımızla insanlık adına çok anlamlı bir amaç etrafında buluşmaktan büyük mutluluk ve onur duyuyorum. 20 yılda dünya değişti, kentler değişti ve sorumluluğumuz daha da arttı. Bugün Sağlıklı Kentler Ağı’nın 8. Faz’a geçişine hep birlikte tanıklık etmiş olacağız. 8. Faz’a bugüne kadar kaydettiğimiz ilerlemeyi yansıtarak güçlü bir başlangıç yapacak, sağlıklı gelecek için ortak yol haritası oluşturacağız. Bu yıl konferansımızın ana teması olarak ele alacağımız her konu hayata önem taşıyor. ‘Herkes İçin Sağlık’ ilkesini kentlerin planlamasına dahil ederek yerel yönetimlerin kapsayıcı ve sürdürülebilir politikalar üretmesine katkı koyacağız” ifadelerini kullandı.

Bursa Taahhüdü
Dirençli kentler inşa etmenin tercih değil, yaşadığımız çağın zorunluluğu olduğunu belirten Mustafa Bozbey, sözlerine şöyle devam etti: “Sağlıklı gelecek için riskleri önceden görebilen ve yönetebilen kentler olmak zorundayız. Hepimize düşen sorumluluk budur. Bu toplantı sonunda hep birlikte önemli bir taahhütte bulunacağız. Konferans kapanışında imzalanacak Bursa Taahhüdü, geleceğimiz adına ortak iradenin belgesi olacak. Bu, eşitlikten taviz vermeyen, barışı önceleyen gezegenimizi koruyan kapsayıcı ve dirençli kent anlayışının yol haritasıdır.”
 
“Uluslar konuşur, kentler eyleme döker”
Konuşmasında, ev sahipliğinden ötürü Bursa Büyükşehir Belediyesi ve Başkan Mustafa Bozbey’e teşekkür eden DSÖ Avrupa Bölge Ofisi Sağlıklı Şehirler Ağı Yöneticisi Kira Fortune, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’a da “Sizin liderliğiniz bize ilham veriyor” dedi. Fortune, “İklim değişikliği, sosyal huzursuzluk, artan halk sağlığı problemleri var. Kolay bir dönemden geçmiyoruz. Bugün tarihi bir ana tanıklık ediyoruz. Bugün 7. Aşama’yı bitiriyoruz ve 8. Aşama’yı başlatmış oluyoruz. Geçen 35 yıl içinde neler yaptık? Hep birlikte yerel çözümleri küresel zorluklara nasıl adapte ederiz bunu tartışıyoruz. Birlikte hikâye anlatacağız. Birbirimizden öğrendiklerimizi ifade edeceğiz. 8. Aşama’ya geçtiğimiz dönemde bunlar bize yol gösterecek. Önümüzdeki dönem birçok açıdan benzersiz dönem. İzmir ve Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlarının ortak ev sahipliğinde, iki önemli kentin belediye başkanlarının yan yana durmasının, iş birliğine olan katkılarının önemli olduğunu biliyoruz. Her iki başkana da liderlikleri için teşekkür ediyoruz. Bu konferanstan edindiğimiz bilgileri eyleme dönüştüreceğiz. ‘Uluslar konuşur, kentler eyleme döker’ prensibi üzerinden harekete geçeceğiz. Sizin burada bulunmanız bizim yalnız olmadığımızı gösteriyor. 8. Faz Bursa’da başlıyor. Bu yolculukta beraberiz” sözlerine yer verdi.

Kılıç kalkan ve semah gösterisi
Dünya Sağlık Örgütü Temsilcisi Tasnim Atatrah ve DSÖ Bulaşıcı Hastalıklar, Çevre ve Sağlık Bölümü Direktörü Robb Butler da video konferans yöntemiyle düşüncelerini aktardı. Konferansa ayrıca İrlanda Sağlık Bakanı Jennifer Murnane O'connor, İzlanda eski Başbakanı Katrín Jakobsdóttir, İrlanda Limerick Belediye Başkanı John Moran, Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Genel Sekreteri Murat Ar ve İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay katıldı.

Konferans, oturumlarla devam ediyor
Konferans, oturumlarla devam ediyor. Açılış konuşmasının ardından ilk oturum İzmir Büyükşehir Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay’ın da konuşmacı olarak katıldığı “Şehirler Nasıl Gelişebilir, İklim Değişikliğiyle Nasıl Mücadele Edilir?” başlıklı oturum oldu. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin iklim değişikliğine karşı yaptığı çalışmaları aktaran Prof. Dr. Pınar Okyay, “Çalışmalarımızda ‘Tek Sağlık’ ve ‘Esenlik’ yaklaşımı, 2030 Stratejik Planı’nda önem verdiğimiz konulardan biri. Kentsel tasarım, afetlere hazırlık, sosyal eşitlik konularında da farklı alanlarda uzmanlardan oluşan karma ekiplerimiz var. İklim değişikliğinden en çok etkilenen gruplardan olan özellikle yaşlılara yönelik farklı planlar ortaya koyuyoruz. Potansiyel riskleri, yerel mekanizmaları ortaya koyuyoruz” dedi.

Oturum, şehirlerin refah ve iklim dayanıklılığını dengeleyerek sürdürülebilir bir şekilde nasıl gelişebileceğini inceledi. Uzmanlar, iklim eyleminin ve sağlığın ortak faydalarını sergilerken, ekonomik refahı, eşitliği ve çevresel sürdürülebilirliği teşvik eden entegre stratejileri tartıştı. Konuşmacılar arasında İzlanda eski Başbakanı ve İklim ve Sağlık Pan-Avrupa Komisyonu Başkanı Katrín Jakobsdóttir de yer aldı.

Avrupa Sağlıklı Şehirler Ağı
Dünya genelinde bin 900’ü aşkın şehir ve belediyeyi bünyesinde barındıran Avrupa Sağlıklı Şehirler Ağı, her yıl farklı bir şehirde düzenlenen “Yıllık İş Toplantısı ve Teknik Konferans” ile şehir sağlığı alanındaki iyi uygulamaların paylaşılmasına, stratejik iş birliklerinin kurulmasına ve şehirlerin dirençlilik kapasitesinin artırılmasına katkı sağlıyor. DSÖ tarafından yapılan değerlendirme sonucunda, 2025 yılı toplantısına ev sahipliği yapacak şehir olarak Bursa seçildi. Böylece Türkiye’de ilk kez bu kapsamda bir etkinlik, uluslararası düzeyde Bursa’da düzenlenmiş oldu.
Konferans öncesi Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği ve İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, DSÖ Avrupa Bölge Ofisi Sağlıklı Şehirler Ağı Yöneticisi Kira Fortune, İrlanda Sağlık Bakanı Jennifer Murnane O'connor, İrlanda Limerick Belediye Başkanı John Moran, Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Genel Sekreteri Murat Ar ve DSÖ temsilcileri özel toplantıda bir araya geldi.