- BIST 100 16.103,40 -%2,91
- DOLAR 43,95 %0,06
- EURO 51,61 -%0,63
- GRAM ALTIN 7.622,93 %2,53
- Ç. ALTIN 12.224,42 -%2,41
The Globby Araştırma Ekibi, bu riskleri ve olası gelişmeleri ITC TradeMap verileri, petrol fiyat senaryoları ve ambargo rejimi analizleri çerçevesinde değerlendiren kapsamlı bir rapor hazırlamıştır.
Sayın Osman Dost;
28 Şubat 2026'da başlayan ABD-İsrail ortak askeri operasyonu, bölgeyi son on yılların en ciddi güvenlik kriziyle karşı karşıya bırakmıştır. Hürmüz Boğazı'nın fiilen abluka altına alınması, 170'ten fazla konteyner gemisinin Körfez'de mahsur kalması, Dubai dahil birçok uluslararası havalimanının kapanması ve 5 Mart itibarıyla savaş riski sigortalarının iptal edilecek olması, küresel ticareti derinden etkileyen gelişmelerdir. Türk ihracatçıları açısından enerji ithalat maliyetlerindeki artış, TL üzerindeki kur baskısı, navlun ve sigorta primlerindeki sıçrama ile Tebriz-Ankara doğalgaz boru hattı sözleşmesinin Temmuz 2026'da dolacak olması en acil risk unsurları olarak öne çıkmaktadır. The Globby Araştırma Ekibi, bu riskleri ve olası gelişmeleri ITC TradeMap verileri, petrol fiyat senaryoları ve ambargo rejimi analizleri çerçevesinde değerlendiren kapsamlı bir rapor hazırlamıştır.
Tablo 1: Türk İhracatçılar İçin Temel Risk Alanları
| Risk Alanı | Mevcut Durum | İhracata Potansiyel Etki |
|---|---|---|
| Hürmüz Boğazı Ablukası | Fiilen kapalı; 150+ tanker demir attı | Körfez'e sevkiyat durma noktasında; alternatif rota zorunlu |
| Enerji Maliyeti | Brent 77 $'a sıçradı (zirve 82+$) | Girdi maliyeti artışı; enerji yoğun sektörlerde marj baskısı |
| Navlun ve Sigorta | Navlun +%50-100; sigorta primi 2 katına çıktı | FOB/CIF fiyat dengesini bozar; teklif fiyatlarının güncellenmesi şart |
| Döviz Kuru | TL/USD 43,92-43,97 (rekor düşük yakını) | İthal girdi maliyeti artışı; ancak dolar bazlı rekabet gücü desteği |
| Doğalgaz Arzı | Tebriz-Ankara sözleşmesi Temmuz 2026'da doluyor | Arz kesintisi riski; pahalı spot LNG'ye yönelim |
| Yaptırım Riski | İran ile ticaret yapana %25 ABD tarifesi tehdidi | ABD pazarı kaybı riski; uyum politikası zorunlu |
| Kızıldeniz Tehdidi | Hûsiler saldırıları yeniden başlattı | Süveyş alternatif rotası da risk altında; çift darboğaz krizi |
Krizin gidişatına bağlı olarak Türkiye ihracatı farklı risk ve dönüşüm senaryolarıyla karşı karşıyadır. The Globby Araştırma Ekibi'nin TradeMap verileri üzerinden modellediği dört senaryoda, her birinin ihracatçılar için farklı risk profilleri ve hazırlık gereksinimleri bulunmaktadır. Enerji maliyeti artışı, navlun/sigorta şoku ve kur baskısı tüm senaryolarda önemli baskı unsurlarıdır. Öte yandan İran arz kesintisinin yarattığı pazar boşluğu, Körfez ülkelerinin yeniden inşa ihtiyacı, kara koridorlarının önem kazanması ve nearshoring eğilimi; bu baskıları dengeleyebilecek ve proaktif davranan ihracatçılara yeni kapılar açabilecek dinamikler olarak değerlendirilmektedir.
Tablo 2: Senaryo Karşılaştırması, Parametreler ve Beklenen Etki
| Parametre | S1: Kısa Çatışma | S2: Uzayan Savaş | S3: Rejim Değişimi | S4: Kısıtlama Kalkması |
|---|---|---|---|---|
| Süre | 1-2 hafta | 1-3 ay | 6-12 ay | 12-24 ay |
| Brent Petrol | ~80 $/varil | ~95 $/varil | ~75 $/varil | ~65 $/varil |
| TL/USD Ek Baskı | +%3 | +%8 | +%5 | -%2 (toparlanma) |
| Hürmüz Boğazı | Kısa kapalı | Uzun süreli kapalı | Kademeli açılış | Tam açık |
| İran Arz Kaybı | %30 | %80 | %60 | Toparlanma başlar |
| Yaptırım Rejimi | Mevcut devam | Sıkılaşır | Geçiş dönemi | Kaldırılır |
| Maliyet Baskısı | -1,3 milyar $ | -4,0 milyar $ | -0,75 milyar $ | +0,9 milyar $ (rahatlama) |
| Dengeleyici Etki | +1,6 milyar $ | +5,0 milyar $ | +4,0 milyar $ | +1,4 milyar $ |
| Net Etki (Tahmini) | +300 milyon $ | +1,0 milyar $ | +3,25 milyar $ | +2,3 milyar $ |
İran'ın 13,6 milyar dolarlık yıllık ihracatında Türkiye ile doğrudan rekabet edilen kalemlerin ağırlığı dikkat çekicidir. Plastik, demir-çelik, meyve-sebze, alüminyum ve bakır gibi ürün gruplarında Türkiye'nin üretim kapasitesi İran'ın birkaç katı düzeyindedir. Kriz derinleştikçe İran arzının kesildiği pazarlarda, başta Irak, BAE, Pakistan ve Azerbaycan, tedarik arayışının hızlanması beklenmektedir. Öte yandan enerji yoğun sektörlerde (cam, seramik, demir-çelik) maliyet baskısı ciddi boyutlara ulaşabilir. Savunma sektörü ise küresel silahlanma eğilimi ve NATO bütçe artışlarıyla krizden bağımsız güçlü bir büyüme ivmesi taşımaktadır. Aşağıdaki tabloda ana sektörlerin senaryo bazlı etki projeksiyonları yer almaktadır.
Tablo 3: Sektörel Etki Projeksiyonu (Milyon $, Yıllık Tahmini Ek Etki)
| Sektör | Senaryo 1 | Senaryo 2 | Senaryo 3 | Senaryo 4 | Kritik Not |
|---|---|---|---|---|---|
| Plastik (HS39) | +100 | +350 | +250 | -50 | İran'ın en büyük kalemi; Çin/Pakistan ikamesi |
| Demir-Çelik (HS72) | +80 | +250 | +200 | +50 | Körfez inşaat talebi sürücü |
| Meyve/Sebze (HS07-08) | +80 | +200 | +150 | -30 | Irak, BAE'de doğrudan ikame |
| Savunma (HS93) | +200 | +500 | +400 | +100 | Krizden bağımsız +%80 büyüme trendi |
| Çimento/İnşaat (HS25,68) | +50 | +180 | +250 | +100 | Uzun vadeli Körfez/Suriye inşası |
| Alüminyum (HS76) | +40 | +120 | +100 | +30 | İran kapasitesi hasar; TR alternatif |
| Makine (HS84) | +30 | +80 | +150 | +300 | S4'te İran pazarı açılırsa dev potansiyel |
| Otomotiv (HS87) | +10 | +30 | +80 | +200 | 80M nüfuslu İran pazarı uzun vade fırsatı |
| Mineral Yakıt (HS27) | -100 | -300 | -50 | +50 | Maliyet şoku; marj daralması riski |
The Globby'nin Veri Analizinden Sorumlu Kurucu Ortağı Barış Yaşbala, kriz döneminde ihracatçıların yapması gerekenleri şu şekilde özetlemektedir: "Bu kriz, Türk ihracatçıları için ciddi riskler barındırmakla birlikte, hazırlıklı ve çevik davrananlar için önemli dönüşüm fırsatları da yaratmaktadır. Öncelik, mevcut riskleri doğru yönetmektir, sevkiyat rotalarının ve sigorta klozlarının derhal gözden geçirilmesi, teklif fiyatlamalarına enerji ve kur volatilitesinin yansıtılması, Körfez ve Irak'taki müşterilerle proaktif temasın kurulması ilk adımlardır. Orta vadede Orta Koridor ve Kalkınma Yolu gibi kara ticaret alternatiflerinin değerlendirilmesi, İran arzı kesilen pazarlarda stratejik konumlanma ve Avrupa alıcılarına nearshoring avantajının sunulması kritik önem taşımaktadır." Yaşbala, krizin süresinin ve yaptırım rejiminin evriminin belirleyici değişkenler olduğunu, ancak Türkiye'nin coğrafyası, üretim kapasitesi ve bölgesel ilişkiler ağının her senaryoda stratejik avantaj sağladığını vurgulamaktadır.
Tablo 4: İhracatçılar İçin Acil Eylem Kontrol Listesi
| Vade | Eylem Alanı | Önerilen Adım |
|---|---|---|
| 0-3 Ay | Lojistik Güvenliği | Hürmüz ve Kızıldeniz alternatif rotalarını haritalanmalı; Mersin/Akdeniz rotası anlaşmalarını güncellemeli |
| 0-3 Ay | Sigorta ve Kontrat | Savaş riski klozlarını gözden geçirilmeli; force majeure maddelerini kontrol et; eskalasyon klozları eklenmeli |
| 0-3 Ay | Fiyatlama Stratejisi | Enerji ve kur volatilitesini teklif fiyatlarına dahil edilmeli; vadeli döviz satış kontratları yapılmalı |
| 0-3 Ay | Müşteri İletişimi | Körfez ve Irak müşterilerine proaktif tedarik güvencesi verilmeli; stok seviyeleri artırılmalı |
| 3-12 Ay | Kara Koridorları | Orta Koridor (Bakü-Tiflis-Kars) ve Kalkınma Yolu rotaları aktif kullanılmalı |
| 3-12 Ay | Pazar İkamesi | İran arzı kesilen pazarlarda (Irak, Pakistan, BAE) sektörel satış kampanyaları başlatılmalı |
| 3-12 Ay | Nearshoring | Avrupa alıcılarına Asya navlun artışı alternatifi olarak yakınlık avantajı sunulmalı |
| 12-24 Ay | İran Pazarı Hazırlığı | Rejim değişikliği/kısıtlama kalkması senaryosu için pazar istihbaratı ve dağıtım ağı planlanmalı |
| 12-24 Ay | Körfez Yeniden İnşa | Hasar gören altyapı projelerine (havalimanı, liman, enerji) katılım için temas başlatılmalı |
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Van'da yeni hizmet binalarının açılışında konuştu. Göktaş, 28 Şubat sürecinin karanlık izlerini silmek için çalışacaklarını belirterek, Van'a yapılan yatırımları ve sosyal hi
Gençlik ve Spor Bakanlığı Şanlıurfa İl Müdürlüğü, Türkiye Satranç Federasyonu ve Karaköprü Belediyesi iş birliğiyle düzenlenen turnuvada, farklı yaş kategorilerinden 90 sporcu mücadele etti.
Manavgat Belediye Başkan Vekili Mehmet Çiçek, Aşağıhisar Mahallesi'nde düzenlenen iftara katılarak vatandaşlarla bir araya geldi. Çiçek, Ramazan'ın birlik ve bereketini mahallelerde hissetmeye devam edeceklerini ifade etti.
İpekyolu Belediye Eşbaşkanı Canan Uzunay, 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü etkinlikleri kapsamında ilçedeki tandır evlerini ziyaret ederek kadınlarla bir araya geldi. Uzunay, kadın dayanışmasının büyütülmesi ve taleplerin yükselt
Bandırma Belediyesi'nin 'Tarımda Eğitim Yolculuğu' kapsamında, Yeşil Çomlu Kavunu'nun markalaşma stratejileri 3 Mart'ta düzenlenecek bir etkinlikte masaya yatırılacak.
Belediye, iftar çadırı, yemek dağıtımı ve gıda koli desteği ile Ramazan ayında vatandaşlarla dayanışma içinde olduğunu açıkladı.
Çorlu Belediyesi'nin Kapalı Pazar Yeri'nde düzenlediği geleneksel iftar programına binlerce vatandaş katıldı. Programa Belediye Başkanı Ahmet Sarıkurt ve Milletvekili Nurten Yontar da iştirak etti.
Manavgat Belediye Başkan Vekili Mehmet Çiçek, Kızılot Mahallesi'nde düzenlenen iftar programında vatandaşlarla bir araya geldi. Çok sayıda davetlinin katıldığı programda birlik ve dayanışma mesajları verildi.
Yomra Belediye Başkanı Mustafa Bıyık, Ocak Mahallesi'nde teravih namazının ardından mahalle sakinleriyle bir araya geldi.
Araştırmacı yazar Sinan Meydan'ın 'Atatürk'ün Mirası Laik Cumhuriyet' adlı kitabı, imzalı olarak Tepebaşı Belediye Başkanı Ahmet Ataç'a ulaştı. Başkan Ataç, kitap ve yazar için teşekkür ve iyi dileklerini iletti.
Çorlu Belediyesi, Carbon Disclosure Project (CDP) tarafından yapılan değerlendirmede 'B' puanı alarak Trakya bölgesinde bu başarıyı gösteren tek belediye oldu.
Manavgat Belediye Başkan Vekili Av. Mehmet Çiçek, Ramazan ayı münasebetiyle Yalçıdibi ve Taşkesiği mahallelerinde düzenlenen iftar ve ziyaret programlarına katıldı.
Milli taekwondocu Saliha Bağçeci, Ankara'da düzenlenen Büyükler Türkiye Şampiyonası'nda 57 kiloda Türkiye üçüncülüğü elde etti. Başarı, Meram Belediye Başkanı Mustafa Kavuş tarafından tebrik edildi.
TFF U-17 Gelişim Ligi'nde liderliğini sürdüren Çorlu Belediyespor, Tekirdağspor'u farklı mağlup etti. Maçı izleyen Belediye Başkanı Ahmet Sarıkurt, takımı tebrik etti ve şampiyonluk yolunda destek sözü verdi.
İstanbul Tarihi Türk Müziği Topluluğu, Çorlu Belediyesi Ünal Baysan Kültür Merkezi'nde ücretsiz bir konser verdi. Sanat yönetmenliğini Bahri Gündoğdu'nun, şefliğini İhsan Özer'in yaptığı topluluk, kadim eserleri seslendirdi.
Jandarma tarafından 5 ilde 6 organize suç örgütüne yönelik düzenlenen operasyonlarda, 394 milyon TL hesap hareketi tespit edilen 65 şüpheli gözaltına alındı. Şüphelilerden 37'si tutuklanırken, 23'ü hakkında adli kontrol tedbirleri
Haliliye Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü, Başkan Mehmet Canpolat'ın talimatlarıyla ilçe genelinde 14 ekip ile yol yapım, bakım ve onarım çalışmalarına devam ediyor.
Meram Belediyesi, Osmangazi Ortaokulu'nda öğrencilere elektronik atık farkındalığı ve geri dönüşüm eğitimi verdi. Atölye çalışmasında öğrenciler, elektronik atıklardan belediye logosu oluşturdu.
Trafik ve Asayiş Timleri, öğrencilerin bilinçli bireyler olarak yetişmesine katkı sağlamak amacıyla okulları ziyaret ediyor.
Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki Ramazan etkinliklerinde İçişleri Bakanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı bir stant açtı. Trafik eğitim parkuru, simülatörler ve siber suçlarla mücadele ekiplerinin bilgilen
