İzmir’de kadın emeği ve engellilik masaya yatırıldı

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin öncülüğünde eşit ve erişilebilir bir yaşam için düzenlenen Kadın Emeği ve Engellilik Paneli’nde önemli konular masaya yatırıldı. Uzman katılımcıların alanlarından aktardığı veriler eşliğinde İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin yürüttüğü çalışmalara dair bilgiler verilen buluşmada kadınlar ile engelli bireylerin yaşadıkları sorunlara çözümler arandı.

İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından kadın mücadelesine katkı sunulması ve engelli bireylerin yaşamdaki tüm haklarını elde etmesi amacıyla yürütülen çalışmalar kapsamında önemli bir etkinliğe imza atıldı. Büyükşehir Belediyesi’nin öncülüğünde 29 Ekim Kadınları Derneği ile Kadın Gücü Derneği iş birliğiyle Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi’nde (AASSM) Kadın Emeği ve Engellilik Paneli gerçekleştirildi. “Eşit ve Erişilebilir Bir Yaşam İçin” mottosuyla düzenlenen buluşmada İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın eşi Öznur Tugay, İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Grup Başkan Vekili Altan İnanç, CHP Genel Başkan Yardımcısı Güldem Atabay, CHP Parti Meclisi (PM) Üyesi Aylin Nazlıaka, meclis üyeleri, mahalle muhtarları, iş ve toplum hayatında önemli roller üstlenen kadınlar, kadın derneklerinin başkan, yönetici ve temsilcileri, akademisyen, uzman ve bilim insanları yer aldı. 

Program piyano dinletisiyle başladı

Açılış konuşmaları öncesinde, kadın emeğinin ve engelli bireylerin toplumdaki görünürlüğünü artırmayı hedefleyen İzmir Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı’nca atılan adımlar hakkında bilgi verildi. Program bedensel engelli piyanist Amir Ali tarafından sunulan dinletiyle başladı. 

“Belediyelerimiz hizmet üretmeye devam ediyor”

Engelli bireyler ile kadınların yaşadığı zorluklara değinen ve çözüm yolları için önerilerde bulunan Aylin Nazlıaka,  “Ortak amaç için buradayız. Engelli bireylerin hak temeli politikalarını çok daha güçlendirmek istiyoruz” mesajını verdi. Nazlıaka, “İktidarın halka sunması gereken hizmetlerdeki boşluğu CHP’li belediyeler kapatıyor. Belediyelerimizin sosyal politikaları da hedefe konulmuş durumda. Çocuk etkinlik merkezlerimiz hedefte. Bizim belediyelerimiz baskılara, yasaklara rağmen var gücüyle halka hizmet üretmeye devam ediyor. Belediye başkanlarımızın da belediyelerimizin de sonuna kadar arkasında duracağız” diye konuştu. 

Nazlıaka ayrıca, “Bu etkinlik gerçekten İzmir’e çok yakıştı. Engelli değil engellenen bireyler vardır. Engelli bireyler ve aileleri ayrımcılıklarla karşılaşıyor. Politikalarımızla, söylem ve yaptıklarımızla eşgüdümlü olarak engelli bireyleri hayatın içine katabilmemiz lazım. Örneğin İzmir’de Kırmızı Bayrak uygulaması var. Türkiye’de erişilebilir mekanlara Kırmızı Bayrak veriyoruz. Amacımız erişilebilirlik konusundaki farkındalığı yükseltmek” dedi. 

“Neferler olarak ön sıralarda koşturmamız gerekiyor”

CHP Genel Başkan Yardımcısı Güldem Atabay ise “Sosyal devlet ve hak temelli anlayış doğrultusunda kadın, çocuk ve özel ihtiyaçlı bireylerle ilgili çalışmalar önem kazanıyor. Bu konuda neferler olarak ön sıralarda koşturmamız gerekiyor. Beşeri sermaye ekonominin dinamosudur. Üretken olmak zorundayız. Üretkenlik de hakkımız. Bu hakkın verilmesinden bahsediyorsak, sizi özgür kılmakla yükümlüyüz. Daha çok kaynak ayırmamız gerektiğinin farkındayız. Yerel yönetimleri mutlaka daha çok güçlendirmeliyiz. Kamu kurumlarının daha çok güçlendiği, engelli bireylerin toplum hayatına katıldığı bir Türkiye istiyoruz” diye konuştu. 

Sosyal sermaye vurgusu

İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır, yerel yönetim olarak eğitim, istihdam, ebeveyn eğitimi, erişilebilirlik ve sosyal yaşam alanlarında önemli çalışmalar yürüttüklerini belirtti. Meslek Fabrikası’nda verilen eğitimlere dikkat çeken Yıldır, bu çalışmaların temelinde sosyal sermayeyi güçlendirme amacı olduğunu vurguladı. Sosyal sermayenin; bireyler ile sivil toplum arasındaki ilişkiler, güven ve dayanışma ağlarıyla oluştuğunu ifade eden Yıldır, bu sayede toplumların ortak sorunlarını çözebildiğini söyledi.

Toplumsal yapının dil, normlar ve yasalarla şekillendiğini belirten Yıldır, adlandırılmayan olguların görünmez hale geldiğine dikkat çekti. Kadın emeğinin, özellikle bakım emeğinin iş olarak tanımlanmamasının onu değersizleştirdiğini, engelli kadınların ise daha da görünmez hale geldiğini ifade etti. Sorunun yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda dilsel ve simgesel olduğunu vurgulayan Yıldır, görünürlük için önce adlandırma ve tanımanın şart olduğunu söyledi.

Alışkanlıkların ve toplumsal kabullerin değişmesinin zor olduğunu dile getiren Yıldır, kadın emeği ve engellilik konusunun sadece istihdam politikalarıyla çözülemeyeceğini, bunun aynı zamanda “kimin insan sayıldığı” ile ilgili temel bir mesele olduğunu belirterek, bu alanda mücadelenin kaçınılmaz olduğunu ifade etti.

“Yardım ve acıma değil görev”

Panelin açılış konuşmaları kapsamında söz alan 29 Ekim Kadınları Derneği Başkanı Şenal Sarıhan, “İnsan olarak doğuştan kazandığımız onurumuz var. Ama ek sorunlarla dünyaya geliyorsak bu sorunlar, toplumun sorunları haline geliyor. Devletin kendi insanlarının sorunlarına sahip çıkması gerekiyor. Erişilebilirlik, insan hakları sözleşmelerinde yer alan insan onurunu ve değerini esas alma ilkesinden doğar. Özel gereksinimli insanlara ne zaman değinilmiş? İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra. Yani savaşın özel gereksinimli hale getirdiği insan sayısının artmasından sonra ortaya çıkmış. Sorunu görünür ve bilinir kılmak, hem içinde bulunduğumuz sosyal ortamı yöneten devletin hem de yurttaşların ortak sorumluluğudur. 1960’lardan sonra en çok ABD’de örgütlü talepler başlamış ve yasal düzenlemeler oluşmuş. Biz biraz geç farkına varmışız. Engelli haklarına ilişkin yasa 1948’deki insan hakları hakkındaki sözleşmelere dayanıyor” ifadelerini kullandı.  

“Kadınların omuzlarındaki yükün hafifletilmesi gerekiyor”

Konuşmasında birbirinden önemli mesajlar veren 29 Ekim Kadınları Derneği Başkanı Karşıyaka Şubesi Başkanı Nurşen Balcı, “Burada olmak çok kıymetli. Toplumumuzda kadınlar pek çok alanda dezavantajlı. Buna bir de özel gereksinimli birey ve yakını olmak eklenince hayatımız çok daha fazla zorlanmakta. Bu konu çok derin bir konu ama aynı zamanda görünür kılınması gereken bir konu. Engelli bir birey olmak başlı başına bir mücadeleyi gerektiriyor. Cinsiyet ayrımcılığını da düşünürsek daha çok mücadele etmemizi zorunlu kılıyor. Kadınlar eğitimden istihdama ve sosyal yaşama kadar birçok alanda sorun yaşıyor. Yalnızca engelli bireyler değil bakım yükünü üstlenen kadınlar da ciddi zorluklarla karşılaşıyor. Kadınların üzerindeki yükün hafifletilmesi gerekiyor. Görünmez emeğe değer vermek bir insan hakları meselesidir. Daha eşit, erişilebilir ve emeğin kıymetinin bilindiği bir toplum hedefiyle çalışılması zorunluluk” dedi.

“Büyükşehir Belediyesi benim için yol arkadaşıydı”

Eker firması çalışanı asperger sendromlu Lal Günsu Ergüven de, “Ben bir müzik öğretmeniyim ama şu an bambaşka bir alanda çalışıyorum. Bundan da hiç şikayetçi değilim. Çünkü yaptığım işi çok seviyorum. Depo elemanı olarak çalışıyorum. Tüm çalışanlar bana sevgi, saygı ve anlayışla yaklaştı. Başarımı kutladılar, beni her zaman yüreklendirdiler. Benim koskocaman bir ailem var. Yorgun ama huzurlu ve mutlu eve geliyorum. Para kazanıyorum, maddi güvencem var, kimseye muhtaç olmamak ve aileme katkıda bulunmak çok güzel. Bütün bunlar kendimi çok iyi hissetmemi sağlıyor. Tek kadın çalışan benim ve kendimle gurur duyuyorum. Bugün buraya gelmem yalnızca benim çabamla değil, çevremdeki iyi insanların sayesindedir. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Destekli İstihdam Ofisi benim için yol arkadaşı oldu” dedi. 

İki panelde önemli bilgiler aktarıldı

Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Özel Eğitim Bölümü Zihinsel Engelliler Eğitimi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Dolunay Sarıca başkanlığında gerçekleşen ilk oturumda avukat Beyzanur Bektaş “Erişilebilir Başvuru Yolları”, Kent Konseyi Engelli Konseyi Başkanı Şirince Süzek “Kadın Emeği Politikalarında Engelli Kadınlar”, Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı’ndan Sanem Erdil “Engellilik ve Kadın Emeği Kesişiminde Kadın” başlıkları alında konuşmalar yaptı. 

Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Özel Eğitim Bölümü Başkanı Prof. Dr. Sunay Yıldırım Doğru başkanlığında düzenlenen ikinci panelde ise psikolog İlknur Peder, “Bakım Alan-Veren Kadın Olmak”, ZEKİ Yaşam Merkezi’nden Sıla Boyacı “Engelli İstihdamı Alanında İyi Örnek” ve Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hatice Şahin “Engelli Kadın Emeğine Farklı Bir Bakış” alanlarındaki sunumlarıyla bilgilendirmede bulundu.