TOKKDER Sektörde Bir İlki Daha Hayata Geçirdi!

Günlük Kiralama Sektörünün Türkiye’deki İlk Kapsamlı Raporunu TOKKDER Yayımladı!

Tüm Oto Kiralama ve Mobilite Kuruluşları Derneği (TOKKDER), günlük araç kiralama pazarına özel yapılan ilk ve en kapsamlı araştırmanın sonuçlarını açıkladı. Yılın ilk çeyreğini kapsayan ve sektörün mevcut durumunu analiz eden rapor, aynı zamanda günlük kiralama pazarının büyüme potansiyelini de ortaya koyuyor. Günlük kiralama sektörü ile ilgili önemli bir eksikliği giderdiklerini söyleyen TOKKDER Yönetim Kurulu Başkanı Kağan Yaşa, “Türkiye’nin ilk günlük kiralama sektör raporunu hazırladık. Buna göre kısa dönem veya diğer adıyla günlük araç kiralama sektörü 2025 yılı 1. çeyrek sonu itibarıyla 186 milyar 700 milyon TL’lik aktif büyüklüğe ulaştı. Sektörün araç parkı 155 bin araç seviyesinde. Operasyonel ve günlük araç kiralama sektörünün toplam araç parkı ise 2025 yılının ilk çeyreği itibarıyla yaklaşık 400 bin araca, aktif toplamı ise 478 milyar TL’ye ulaşmış durumda. Yılın ilk çeyreğinde toplam 12 bin 361 araç alımının gerçekleştiği görülüyor. Sektörün toplam kontrat adedi de ilk çeyrek itibarıyla 797 bin 956 adet olarak belirlendi” dedi. Yaz dönemine ait beklentilerine ilişkin de değerlendirme yapan Kağan Yaşa, “Günlük kiralamada sezonlar doluluk açısından farklılık gösterir. Talebin en yüksek noktaya ulaştığı dönem okulların kapanışı ile başlar ve ağustos ayı sonuna kadar sürer. Sonrasında yaz kiralamalarına bağlı talep düşer ve normal seviyeye döner. Bu yaz sezonu özelinde bakarsak planlamamızı, hazırlıklarımızı etkileyen bazı negatif durumlar yaşadık ve yaşıyoruz. Öncelikle artan maliyetler, uygun finansmana ulaşım zorlukları ve 2. el fiyatlarındaki göreceli düşük artış yatırım tarafında sektörü oldukça zorladı ve zorlamaya devam ediyor. Sezon girişinde yaşanan İsrail-İran gerilimi bizim sektörümüzü oldukça negatif etkiledi. Bu dönemde rezervasyon iptalleri yaşadık. Sonrasında rezervasyon akışı ve doluluk oranlarımızda, beklenen seviyeye ulaşmasa da bir düzelme oldu. Sezonun kalan kısmını değerlendirirsek beklenen doluluk oranlarına yakın seviyelerde ilerleyeceğimizi düşünüyoruz” dedi. 

Araç kiralama sektörünün çatı kuruluşu Tüm Oto Kiralama ve Mobilite Kuruluşları Derneği (TOKKDER), kapsamlı çalışmalarına bir yenisini daha ekledi. Bu kapsamda Türkiye’nin ilk kısa dönem (günlük) kiralama sektörüne ilişkin kapsamlı raporunu hazırlayan TOKKDER, bir ilke imza atmış oldu. TOKKDER’in bağımsız araştırma şirketi NielsenIQ iş birliği ile hazırladığı rapor, günlük kiralama sektörü için bugüne kadar ilk ve tek geniş kapsamlı pazar araştırmasının sonuçlarını paylaştı. Türkiye Günlük Kiralama Sektörünü inceleyen raporun sonuçlarına göre sektörün mevcut durumu analiz edilirken, büyüme potansiyeli de önemli sonuçlar arasındaki yerini aldı.

Sektörün gelişim potansiyelini ortaya koyacak!

TOKKDER üyelerinin katılımı ile günlük kiralama alanında ilk kez böyle bir araştırmanın yapıldığını ifade eden TOKKDER Yönetim Kurulu Başkanı Kağan Yaşa, “Günlük kiralama sektörü ile ilgili önemli bir eksikliği gidermek adına gerçekleştirdiğimiz pazar araştırması sonucunda, Türkiye’nin ilk günlük kiralama sektör raporunu hazırladık. Söz konusu rapor, Türkiye kısa dönem kiralama sektörünün geçmiş iki çeyrekteki performansını gözler önüne sermekle kalmayıp önümüzdeki dönem için de ne kadar önemli bir gelişim potansiyeline sahip olduğunun sinyallerini vermektedir. Bundan böyle, 3’er aylık dönemlerde tekrarlanacak araştırmalar sonucunda yayınlanacak raporlar sayesinde, kısa dönem kiralama sektörünün gelişimini hep birlikte izleme imkânına sahip olacağımızı belirtmek isterim. Bu raporun oluşturulmasında en önemli rolü üstlenen, araştırmaya katılan günlük kiralama şirketlerine, ayrıca NielsenIQ ve ACTECON firmalarına teşekkür etmek istiyorum. Hizmet içeriği her geçen gün daha da gelişen operasyonel kiralama ve hızla büyüyerek uluslararası standartlara günden güne yaklaşan günlük kiralama sektörlerini temsil eden TOKKDER’in, üyelerine, temsil ettiği sektörlere ve ülkemize fayda sağlamak amacı ile yürüttüğü çalışmalar bundan sonra da tüm hızıyla devam edecektir” dedi.

Günlük kiralama ilk çeyrekte 186 milyar TL’lik büyüklüğü aştı!

Günlük araç kiralama sektörünün 2025 yılı 1. çeyrek sonu itibarıyla 186 milyar 700 milyon TL’lik aktif büyüklüğe ulaştığını vurgulayan Kağan Yaşa, “Sektörün araç parkı 155 bin araç seviyesinde. Operasyonel ve günlük araç kiralama sektörünün toplam araç parkı ise 2025 yılının ilk çeyreği itibarıyla yaklaşık 400 bin araca, aktif toplamı ise 478 milyar TL’ye ulaşmış durumda. Yılın ilk çeyreğinde toplam 12 bin 361 araç alımının gerçekleştiği görülüyor. Sektörün toplam kontrat adedi de ilk çeyrek itibarıyla 797 bin 956 adet olarak belirlendi” diye konuştu. Türkiye günlük kiralama sektörünün mevcut durumunu değerlendiren Kağan Yaşa, şunları söyledi: “Sektörümüzü direkt etkileyebilecek en önemli unsurları, ekonominin seyri, araç fiyatları, finansman maliyetleri ve turizmdeki hareketlilik olarak sayabiliriz. Araç kiralama sektörü, yapısı itibarıyla, sıfır araç maliyetlerinden ve operasyonel işletme giderlerinden doğrudan etkilenen bir sektör. Bu kapsamda, sıfır araç fiyatlarında ve operasyonel işletme giderlerinde yaşanan herhangi bir artış, maliyetlerimizin artmasına sebep oluyor. 2016 yılındaki ÖTV düzenlemesi, sonrasında özellikle 2018 yılından bu yana döviz kurlarında yaşanan artışlar ve son olarak pandemi… Tüm bu gelişmeler sıfır araç fiyatlarının ve maliyetlerimizin bir hayli artmasına sebep oldu. Pandemiyle birlikte küresel çip krizine bağlı olarak tedarik zincirinde yaşanan sıkıntılar da buna eklendi. İstediğimiz zaman istediğimiz araca ulaşmakta zorlandık. Ancak sektörümüz, satın alma ve filo yönetimindeki uzmanlığıyla yarattığı verimliliği müşterilerine yansıtarak fiyat artışını enflasyonun altında tutmak için çaba sarf ediyor.” 

Araç tercihlerinde C segmenti önde çıkıyor! 

Araştırmanın marka bazlı dağılımına bakıldığında, günlük kiralama şirketlerinin araç parklarının yüzde 23,7’si Renault modellerinden oluşuyor. Renault’dan sonra yüzde 22.1 ile Fiat, yüzde 9,5 ile Hyundai tercih edilen markalar olarak öne çıkıyor. Müşterilerin marka ve model tercihlerinde kiralama kuruluşlarının etkisinin önemine dikkat çeken TOKKDER Yönetim Kurulu Başkanı Kağan Yaşa, şu değerlendirmeyi yaptı: “Günlük araç kiralamanın yeni model araçların geniş bir kitle tarafından test edilmesine olanak sağlamak gibi bir misyonu da var. Yeni araç satın almayı düşünen birçok kişi marka ve model tercihlerini, ilgilendikleri araçları öncelikli olarak kiralayıp denedikten sonra belirliyor. Sektörümüzde ağırlıklı olarak orta ve ekonomik segment olmak üzere tüm segmentlere ilgi olduğunu söyleyebiliriz. B segment hatchback otomatik ve C segment sedan otomatik araçlar en çok tercih edilen araçlar. Türkiye mobilite ekosistemi, her geçen gün gelişen altyapısı ve yeni ürünler ile elektrifikasyona hızla hazırlanıyor. İklim değişikliği ile mücadele ve enerji tasarrufu politikaları ile paralel olarak araç kiralama sektörünün filosundaki hibrit ve elektrikli araç sayısının günden güne artmasını bekliyoruz. Eskiden günlük ve kısa dönem araç kiralamanın, maliyetleri yüksek ve yoğun prosedür gerektiren lüks bir hizmet olduğu düşünülürken, günümüzde bir ihtiyaç haline geldi. Kısa dönem araç kiralama hacminin artması, hava yolu trafiği ile çok yakın ilişkili. Bölgesel olarak uçuş noktalarının artması ve bu bölgelere gerek tatil gerekse iş amaçlı seyahat trafiği yaratılması sektörü pozitif yönde etkiliyor. Kongre ve spor etkinlikleri ile ilgili organizasyonların ülkemizde daha sık yapılıyor olması, günlük araç kiralamayı bir nebze mevsimsel etkilerden kurtarıp yılın her ayında talep gören bir hizmet haline getirdi. Bu çerçevede, günlük araç kiralamaya ülkemizin her ilinde artan bir talep olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Elbette yaz döneminde Antalya, Bodrum, Marmaris gibi tatil beldelerimizde talep üst düzeye çıkıyor. İstanbul, Ankara ve İzmir’de ise talep, mevsimsel etkiden uzak olarak, her daim yüksek.”

Çalışan sayısının yüzde 15’ini kadınlar oluşturuyor!

2025 yılının ilk çeyreğinde kontrat adedinin 798 bin adedi bulduğunu söyleyen Kağan Yaşa, “Bu kontrat adetlerine bakarak, rapordaki verilerin yabancı turistler de dahil ne denli geniş bir kitleye hizmet verdiğimizi doğrular nitelikte olduğunu söyleyebiliriz. Yabancı turistlerin ülkemize bu sene de ilgisinin yüksek olmasını bekliyoruz. Bu yıl turizmde arzu edilen hareketliliğin gerçekleşmesi halinde, günlük araç kiralamaya olan talep de bundan olumlu etkilenecek, dolaylı olarak sektörümüzün turizm sektörüne de katkısı artacaktır. Aynı şekilde rapora göre, kısa dönem araç kiralama sektörünün 2025 yılının ilk çeyreğinde yaklaşık 6,2 milyar TL vergi ödediği açıklandı. Sektörümüz tıpkı operasyonel araç kiralama tarafında olduğu gibi, ülke ekonomisine önemli katkı sağlamaya devam ediyor” dedi. Bu araştırmanın, sektörün genel durumu ve gelişimini ölçümleyeceğine vurgu yapan Kağan Yaşa, “Araştırma hem kısa dönem kiralama sektöründe faaliyet gösteren şirketlere kılavuzluk edecek hem de sektörün iş ortaklarına sektörün ne denli güçlü ve gelişime açık olduğunu göstererek, sektöre sundukları ürün ve hizmetleri çeşitlendirmelerini sağlayacak. Sektörümüzde 6 binin üzerinde kişi emek veriyor, bunun yaklaşık yüzde 15’i kadınlardan oluşuyor. Günlük kiralama ofislerimizde ise satış müdürü, satış danışmanı ve araç teslim görevlisi pek çok kadın var. Hepsinin de çok başarılı olduğunu söyleyebilirim.  Grafiğin daha da iyileştirilmesi için sektör oyuncularının daha duyarlı davranması ve pozitif ayrımcılık yapması gerektiği de söylenebilir. Tabii dileğimiz o ki kadınlar tüm sektörlerde her geçen gün daha çok yer alsın” diye konuştu.

Hasar ve kaza durumları için düzenleme şart!

Artan dolandırıcılık vakalarının, tüketicilerin araç kiralama faaliyetine ilişkin güvenini zedelediğini belirten Kağan Yaşa, “Aynı zamanda taklidi yapılan araç kiralama kuruluşlarının da itibar kaybına da yol açmaktadır. Müşterilerimiz ve tüm araç kiralama sektörü bu durumdan olumsuz etkilenmektedir. Bu konuyu İçişleri Bakanlığımıza ve Ticaret Bakanlığımıza aktardık ve önlem alınmasını talep ettik. Bu doğrultuda olumlu gelişmeler de yaşanmaya başlandı. TOKKDER olarak Ticaret Bakanlığımız ile sektörümüze özel bir yönetmelik oluşturulması, kiralama şirketlerine yetki belgesi/ruhsat alınmasına yönelik çalışmalar yürütmekteyiz. Söz konusu yönetmeliğin hayata geçirilmesi halinde sektörümüz adına önemli bir adım daha atılmış olacaktır. Bu tür olumsuz durumlar ile karşılaşılmaması için tüketiciyi uyarmak amacıyla iletişim çalışmalarımız devam ediyor. Sayıları önemli derecede artan sahte araç kiralama sitelerine ve sosyal medya hesaplarına karşı tüketicilerin dikkatli olmasını, kiralama yaptıkları internet sitelerini kontrol etmeden işlem gerçekleştirmemelerini öneriyoruz. TOKKDER web sitesinde yer alan üyelerimizden güvenle araç kiralayabilirler. Ayrıca günlük araç kiralamalarında, motorlu aracı kiralayanın söz konusu motorlu araç ile bir kimsenin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda motorlu aracın sahibi olan kiralama şirketi, aracın işleteni kabul edildiğinden, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmaktadır. Bu düzenleme günlük araç kiralama sektörü için büyük sorun teşkil etmektedir. Bu sorun ancak kiralamanın ‘Kiralık Araç Bildirim Sistemi (KABİS)’ ve bir sözleşme ile belgelendiği durumlarda, kısa süreli veya uzun süreli kiralama ayrımı yapılmaksızın, sözleşmede belirtilen kiralama süresi boyunca işleten sıfatının sadece aracın kiracısında olması yönünde kanuni bir düzenleme yapılması ile çözülebilecektir” dedi.

Bölgesel gerilim yaz dönemi doluluklarını negatif etkiledi

Yaz dönemine ait beklentilerine ilişkin de değerlendirme yapan Kağan Yaşa, “Günlük kiralamada sezonlar doluluk açısından farklılık gösterir. Talebin en yüksek noktaya ulaştığı dönem okulların kapanışı ile başlar ve ağustos ayı sonuna kadar sürer. Sonrasında yaz kiralamalarına bağlı talep düşer ve normal seviyeye döner. Bu yaz sezonu özelinde bakarsak planlamamızı, hazırlıklarımızı etkileyen bazı negatif durumlar yaşadık ve yaşıyoruz. Öncelikle artan maliyetler, uygun finansmana ulaşım zorlukları ve 2. el fiyatlarındaki göreceli düşük artış yatırım tarafında sektörü oldukça zorladı ve zorlamaya devam ediyor. Sezon girişinde yaşanan İsrail-İran gerilimi bizim sektörümüzü oldukça negatif etkiledi. Bu dönemde rezervasyon iptalleri yaşadık. Sonrasında rezervasyon akışı ve doluluk oranlarımızda, beklenen seviyeye ulaşmasa da bir düzelme oldu. Sezonun kalan kısmını değerlendirirsek beklenen doluluk oranlarına yakın seviyelerde ilerleyeceğimizi düşünüyoruz” dedi.