Toplum Çalışmaları Enstitüsü’nden çarpıcı rapor: Kentlerçocuklar için alarmveriyor

Toplum Çalışmaları Enstitüsü (TÇE), Türkiye’deki çocukların kentsel mekanlardaki durumunu ve yerel yönetimlerin çocuk politikalarını analizeden kapsamlı bir rapor yayımladı. 30 büyükşehir belediyesinin 2025-2029 stratejik planlarının ve İstanbul ile Ankara’daki saha araştırmalarının yer aldığı raporda, çocukların kent yönetiminde hala "yok sayıldığı" ve parkların birincil meselesinin güvenlik olduğu ortaya kondu.

Belediyeler çocukları “pasifkullanıcı” görüyor

TÇE Şehircilik ProgramıDirektörü Doç. Dr. Asmin Kavas önderliğinde hazırlanan raporda, Türkiye nüfusunun yüzde 78’ini yöneten büyükşehir belediyelerinin stratejik planları incelendi. Analiz sonuçlarına göre belediyelerin büyük çoğunluğu, çocuklara yönelik hizmetleri sadece "park sayısı" ve "kreş açma" gibi fiziksel yatırımlarla sınırlı tutuyor.

Çocukların karar alma süreçlerine katılımını sağlayan mekanizmaların ise oldukça zayıf olduğu belirlendi. İstanbul, Diyarbakır, İzmir ve Mersin;çocuk odaklı yönetimvizyonuyla en yüksek puanı alan iller olurken, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin “Çocuk Etki Değerlendirmesi” uygulaması Türkiye için örnek bir model olarak gösterildi.

Mekansal adalet için yasal zorunluluk önerisi

Raporda,çocukların kent hakkınınkorunması için somutçözüm önerileri sıralandı. "Çocuk Etki Analizi"nin tüm belediye projeleri için yasal zorunluluk haline getirilmesi gerektiği vurgulanırken, yerel yönetimlerin sadece mühendis ve mimarlarla değil; çocuk gelişimi uzmanları, oyun terapistleri ve sosyal pedagoglarla çalışması gerektiği ifade edildi. Ayrıca, parkların sadece oyun alanı değil, tüm çocuklariçin "mekansal adalet" sağlayan güvenli ve kapsayıcı alanlar olması gerektiğine dikkat çekildi.

Stratejik planlarda büyükuçurum: Deprem bölgesive bazı büyükşehirler sınıfta kaldı

Raporun stratejik plan analizi bölümünde, büyükşehir belediyelerinin çocuk politikalarındaki performansı 10 tam puan üzerinden değerlendirildi. Analiz sonuçlarına göre, İstanbul 9,7 puanla çocuk odaklı yönetimdezirvede yer alırken,onu 8,1 puanla Diyarbakır ve 7,7 puanla İzmir takip etti. Bununla birlikte rapor, Türkiye genelinde homojen bir gelişim olmadığını da gözler önüne serdi. Özellikle depremden etkilenen Hatay, Kahramanmaraş ve Malatya gibi illerin yanı sıra Erzurum ve Ordu gibi büyükşehirlerin çocuk odaklılık puanları 3’ün altında kaldı. Bu durum, çocukların kentsel mekanlardaki haklarının ve ihtiyaçlarının yerel yönetimlerin gündeminde hala ikincil planda kaldığını ve bölgeler arası ciddi bir "çocuk hakları eşitsizliği" yaşandığını kanıtlıyor.