Prof.Dr.Esfender KORKMAZ


Diktatörlerden ne kadar barış çıkar?

Diktatörlerden ne kadar barış çıkar?


“Gazze Barış Kurulu” (İng. Board of Peace) 17 Kasım 2025’te Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından 2803 sayılı kararla kabul edilmiş ve Karar 13 evet, 0 hayır oyuyla geçmişti. Çin ve Rusya çekimser kalmıştı.

Barış Kurulu ve onunla çalışan devletlere, Gazze’de geçici bir “Uluslararası İstikrar Gücü (ISF) kurma yetkisi de veriyor.

En önemli sorun olan Filistin’in bağımsızlık sorunu ise muğlaktır. Zira karara göre Filistin Yönetimi reformu tatmin edici biçimdetamamlanırsa yeniden Filistin’in kendi kaderini tayini ve devlet olmaya giden güvenli bir yol açılmış olacaktır.

Trump’ın ise 22 Ocak 2026 Davos’ta imzalattığı Barış kurulu tüzüğü BM güvenlik konseyi tarafından kabul edilmiş bir belge değil. Ayrı bir siyasi/uluslararası girişimdir.

Reuters'ın incelediği Barış Kurulu'nun taslak sözleşmesine göre ABD başkanının başkanlık edeceği kurula üye ülkelerin üç yıllık dönemlerini doldurmalarının ardından kurulun faaliyetlerini finanse etmek ve daimi üyelik hakkı kazanmak için 1 milyar dolar ödemesi gerekecek.

Beyaz Saray, Barış Kurulu'nun kurucu yönetim kuruluna ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff, İngiltere eski başbakanı Tony Blair ve Trump'ın damadı Jared Kushner'ı davet etti.

 

İmzacı ülkelerin barış kurulu listesi, tek başına BM şartına aykırı değildir. Ancak İmzacı devletlerin BM anlaşması ile çelişen kararları olursa, yada BM anlaşmasına ikame kararları olursa, o zaman sorun çıkar.

Trump varken sorun çıkacağı kesindir ve BM'nin faaliyetlerini zedeleyecektir.

Trump 50 ülkeye davet gönderdi. Rusya ve Çin bir açıklama yapmadılar. Ama Avrupa ülkelerinden, Norveç, İsveç, Fransa, İtalya’ya hayır dedi veya bu karardan uzak duruyorlar.

Trump’a evet dediği açıklanan ülkeler içinde İnsan hakları ve siyasi özgürlükler açısından özgür statüde yalnızca üç ülke var. Arjantin, Bulgaristan ve Moğolistan. Diğer 22 ülkede ya demokrasi yok veya Hibrit demokrasi var.

Hukukun üstünlüğünde 16 puan üstünden 10 puan ve üstü puan alan yalnızca 4 ülke var.

Bağımsız yargı olarak ta 4 üzerinden 3 alan iki ülke var; Arnavutluk, Bulgaristan. (Aşağıdaki tablo)

DEMOKRASİ ENDEKSİ, HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜ

YARGI BAĞIMSIZLIĞI, BASIN ÖZGÜRLÜĞÜ

Diktatörlerden ne kadar barış çıkar? - Resim : 1

Kaynak: Freedom House raporları,

Yine bu ülkeler içinde basın özgürlüğü olan tek ülke 34 sırada Ermenistan görünüyor.

Bu tablo içinde Türkiye, bulunduğu statüyü hak etmeyen bir ülkedir.

Kendi ülkesinde, demokratik özgürlük olmayan, hukukun üstünlüğü bulunmayan, basın özgürlüğü olmayan ülkeler, Filistin’i nasıl özgür yapacaklar.

Kendisi muhtacı himmet bir dede, nerde kaldı gay-rıya himmet ede