Küreselleşme, hem dünyada ülkeler arasında gelir dağılımını bozdu, hem de aynı ülke içinde gelir dağılımını bozdu. Yoksul sayısı arttı.
Nedeni; Finansal sermaye güçlendi ve spekülasyon arttı. Reel sektör ve özellikle devlet dışlandı. Sosyal politikalar zayıfladı. En kötüsü de son on beş yıldır, insanlık akıl tutulması yaşıyor ve diktatörler artıyor. Putin’i ve Trump’ı seçen akıl, kendi kurtuluş yolunu da kapatmış demektir.
1. Türkiye’de gelir dağılımı, diğer ülkelere göre daha fazla, toplum vicdanını rahatsız edecek şekilde bozuldu. Söz gelimi, Avrupa Birliği’nde gelir dağılımı sırlamasında Sırbistan’dan sonra sondan ikinci sırada biz geliyoruz. OECD ülkeleri arasında yine sondan beşinci geliyoruz. Gini katsayısı gibi göstergeler de Türkiye’de gelir dağılımının aşırı bozulduğunu gösteriyor.
2. Eşitsizliğin nedenleri;
Spekülatif piyasa yapısı, devletin dışlanması, enflasyon ve maaş ve ücretlerin TÜFE’ ye göre düzeltilmesi, siyasi popülizm, tarımsal desteklerin azalması, sosyal faydası olan kamu altyapı yatırımlarının özelleştirilmesi, fiili işsizliğin artması, kamu altyapı yatırımlarının pahalı yapılması ve bu maliyetin sosyalize edilmesi, gelir dağılımının aşırı bozulmasına neden oldu.
Dikkat edersek, hepimiz, muhalefet dahil, gelir dağılımında çarpıcı bozulmayı ve negatif etkilerini konuşuyoruz ve fakat gelir dağılımı nasıl düzeliri konuşmuyoruz.
Özellikle Muhalefet partilerinin ayağı yere basan bir çözüm programları olmalı ve bunu topluma anlatmaları gerekir. Ayağı yere basan diyorum, zira hatırlanacağı gibi, Başbakan Çiller bir araba, bir ev olmak üzere iki anahtar vaadinde bulundu ve fakat 1994 krizinde birçok insan, olan anahtarını da kaybetti.
3.Gelir ve servet dağılımı Nasıl Düzelir?
Demokrasi, hukukun üstünlüğü, kurumsal devlet ve kurumsal eğitim sağlanmadan, hiçbir ekonomik ve sosyal politikanın başarı şansı olmaz.
Kurumsal devletin önemi;
Kamu ihale kanunu değişmeli, ve kamu ihalelerinde istisnalar kaldırılmalıdır.
Zaruri tüketim mallarında KDV oranları yüzde 1’e indirilmelidir.
Sosyal faydası, sosyal maliyetinden daha yüksek olan yatırımlarda ve üretimde devlet piyasaya girmelidir. Kamu özel ortaklığı yoluyla yapılan tüm altyapı yatırımları, elektrik dağıtımı gibi stratejik özelleştirmeler devletleştirilmelidir.
Tarımsal desteklerin de GSYH’nın yüzde birinden daha düşük olmaması gerekiyor.
Devlet -piyasa optimum dengesi sağlanmalıdır.
Bölgesel politikalar;
GAP yatırımları tamamlanmalıdır.
Doğu’da “Sınır Bölgesi Üretim ve Ticaret Merkezleri” kurulmalıdır. Sınır Bölgesi Üretim ve Ticaret Merkezleri mevcut sınır ticareti yerine kurulmalı ve ayrıca Serbest bölgelere rakip değil tamamlayıcı yapıda olmalıdır.
İstihdam ve ücret Politikaları;
Özel sektör yatırım ve istihdamına destekler artırılmalıdır.
Sendikalaşma teşvik edilmeli; İşçi ve memur, çalışanlar tek bir konfederasyon altında birleştirilmelidir. Sendikalar ve Grev hakkı üstündeki siyasi vesayet kaldırılmalıdır.
Asgari ücret masasında işçilerin en az yüzde 60’ının temsil edilmesi sağlanmalıdır.
Asgari ücret; her yıl asgari medeni geçim seviyesi tespit edilip, aynı seviyede tutulmalıdır.
Kayıt dışı istihdamın azaltılması gerekir, çünkü kayıt dışı istihdam haksız rekabet yaratır. Aynı zamanda hem gelir dağılımını bozar hem de sosyal güvenlik açığını büyütür.
Suriyeli sığınmacılar halkın işini elinden aldı. Hızla geri gönderilmelidir.
Cari açık önlenmelidir. Cari açık ülkenin topyekun yoksullaşmasına neden oluyor.
Gelir dağılımının bozulmasını hızlandıran istikrar sorunu çözülmeli ve kalıcı istikrar sağlanmalıdır.